Deskundigheid

[duiveltje]

Een opvallend artikel, graag jullie mening.


http://www.brandweervrijwilligers.nl/nieuws-2704-54-minder-nodeloze-uitrukken.html?archived=0&page=1

[J. Nieuwland]

Dat is toevallig. Vorige week kreeg ik dit schrijven gemailed via een preventiemedewerker. Ik heb daarop gereageerd en hij heeft dit geplaatst op een blog op brandveilig.com.

54% minder nodeloze uitrukken
Met stijgende verbazing heb ik het artikel over het terugdringen van loze uitrukken in het tijdschrift Brand & Brandweer van januari 2011 gelezen. Een eenvoudige oplossing voor een complex probleem: we sluiten gewoon doormeldingen af met verwijzing naar het gebruiksbesluit en zelfredzaamheid. Die valt in de categorie “om klachten over de service te voorkomen verlenen wij geen service meer”. Vervolgens krijgen we straks de afgesloten objecten via de particuliere meldkamers terug.
Natuurlijk is het te gek voor woorden dat wij tienduizenden loze alarmen hebben die leiden tot het onnodig uitrukken van de brandweer. De oplossing daarvoor moeten we echter op een andere plaats zoeken: aan het begin van de keten. Een nodeloze uitruk wordt veroorzaakt door een nodeloos alarm. Uit mijn analyse van nodeloze alarmen blijkt dat technische storingen en hoge gevoeligheid van automatische melders voor allerlei verschijnselen die niet met zekerheid op brand duiden ten grondslag liggen aan de meeste van deze meldingen.
De probleemeigenaren zijn de gebruikers van gebouwen en de brandweer, de veroorzakers van dit probleem zijn echter in hoofdzaak de installateurs.
Met veel tamtam werd indertijd de certificering van brandmeldinstallaties als de panacee aangekondigd: de erkende branddetectiebedrijven zouden wel zorgen voor het terugdringen van loze meldingen en er waren goede afspraken over koppeling van certificering aan doormelding naar de brandweer. Er lag een grote vervangingsmarkt in het vooruitzicht dus vreugde alom bij de erkende installateurs
Helaas zijn de opgeleide projecteringsdeskundigen niet in staat gebleken om de juiste detectiemethode te kiezen: zo dat een alleen een met redelijke zekerheid vastgesteld relevant brandverschijnsel leidt tot doormelding.
Ik ben ervan overtuigd dat dit probleem veroorzaakt wordt een technisch slechte ontwerpnorm (NEN 2535) gecombineerd met door volstrekt onvoldoende kennis en opleiding van de projecterings‐deskundigen.
In de inleiding en doelomschrijving van de NEN 25325 gaat het nog goed, de technische uitwerking van de gestelde doelen is ronduit gebrekkig te noemen.
Internationale standaardwerken op het gebied van branddetectie focussen in eerste instantie op het thermisch brandverschijnsel (dat immers zorgt voor het transport van rook), een optisch verschijnsel wordt als secundair gezien. Verder wordt in de internationale wereld verwacht dat projecteringsdeskundigen op basis van kennis van brandfysica een detectiesysteem ontwerpen. Als alternatief wordt een projecteringsrichtlijn met detectorafstanden gegeven.
Wij doen dat in Nederland anders: we hebben een nagenoeg bindende projecteringsrichtlijn en geen methoden om een alternatieve projectie gebaseerd op risicoanalyse te maken. Verder is de in Duitsland veel gebruikte tweemelderafhankelijkheid van de doormelding als technische oplossing kennelijk nog niet tot ons doorgedrongen.
Onze projecteringsdeskundigen zijn door deze kennisachterstand verworden tot “NEN 2535‐lezers” die vooral de kruisjes in de goede vakjes moeten zien te krijgen, na oplevering wordt het probleem dan verplaatst naar de gebruikers en de brandweer.
Uit concurrentieoverwegingen of onkunde wordt te pas en te onpas een detector met te hoge gevoeligheid geselecteerd die omdat die een paar euro per stuk goedkoper is.
Dit geheel wordt nog bemoeilijkt door de afwezigheid van een goed sanctiemiddel, dan wel het ontbreken van de moed (van de zijde van de brandweer) om sancties op te leggen.
Projecteringsdeskundigen en systeemontwerpers past collectieve schaamte voor dit probleem, dat alleen zij kunnen oplossen. Maar ja, wie heeft het lef om naar zijn klant terug te gaan en toe te geven dat hij een verkeer systeem ontworpen heeft?
Brandweren die het PvE of ontwerp van een brandmeldsysteem beoordelen zijn hieraan deels medeplichtig, ook hen ontbeert kennis om te beoordelen of het juiste detectiemiddel gekozen is. Het voorstel van de NVBR om brandmeldsystemen dan maar af te koppelen vloeit rechtstreeks voort uit dit gebrek aan kennis en is volgens mij het ultieme zwaktebod.
De oplossing kan alleen maar zijn het beter opleiden van de mensen die zich op dit moment projecteringsdeskundige mogen noemen, waarna verwacht mag worden dat die hun verantwoordelijkheid nemen.
Marcel Lasker MIFireE, Projecteringsdeskundige


Mijn reactie hierop:

JN: Het terugdringen van ongewenste/onechte meldingen door de eisen te versoepelen cq de verantwoordelijkheid bij eigenaars/gebruikers neer te leggen is m.i niet de juiste keuze. Dit zal- na een ernstig incident wat de landelijke pers haalt en zal leiden tot kamervragen - leiden tot een jojo effect.
Stellen dat de installateurs de veroorzakers zijn van het probleem vind ik te kort door de bocht. Belangrijk bij de ingebruikname van een brandmeldinstallatie is dat er een Beheerder brandmeldinstallatie wordt aangesteld en opgeleid. Het dagelijkse beheer, het voorkomen van onechte/onechte meldingen en wanneer deze ontstaan het inlichten van het branddetectiebedrijf zijn belangrijke taken voor deze beheerder. Deze beheerder moet er ook zelf van overtuigd zijn dat zijn taak in deze belangrijk is, ook de verantwoordelijke eigenaar/gebruiker/directie moet deze mening zijn toegedaan en de beheerder de gelegenheid bieden en ondersteuning geven die voor deze taak noodzakelijk is.
Uit de praktijk blijkt verder dat brandmeldingen ook wel eens ten onrechte als een ongewenste/onechte brandmelding worden benoemd. Een voorbeeld uit de praktijk wat eind vorig jaar bij ons speelde:
Het betrof hier een verzorgingstehuis met aanleunwoningen. Door de gebouweigenaar werd het verzoek gedaan om aanwezig te zijn bij een bespreking vanwege de forse overschrijding van ongewenste/onechte meldingen samen met gebruiker en brandweer. Het logboek vermelde ongeveer 20 “brand”meldingen. De helft van deze meldingen was te wijten aan koken/bakken in de (8) gezamenlijke huiskamers (met daarin een keukenblok met kookgelegenheid en vaatwasmachine). Ter plaatse de situatie opgenomen en als oplossing aangedragen om de rookmelder nabij het kooktoestel te vervangen door thermische detectie, met handhaving van de andere rookmelder in het zitgedeelte van deze ruimte. Van de overige meldingen waren een 5-tal meldingen te scharen onder de noemer “echte melding”. Dit betrof bijvoorbeeld zwart geblakerde karbonades, oververhitte frituurpan en dergelijke, alle uit de aanleunwoningen. De 5 overgebleven meldingen betroffen bijvoorbeeld stof door schuren schilder en onduidelijke of niet verklaarbare meldingen. Resumé: In dit specifieke geval kan het totale aantal meldingen (naar RAC) halveren en wanneer de kwalificatie van meldingen juist wordt benoemd het aantal onechte/ongewenste meldingen tot een kwart worden gereduceerd!
Jammergenoeg heeft niet de beheerder/eigenaar/gebruiker het branddetectiebedrijf ingeschakeld (wat wel zijn taak is), maar heeft de brandweer dit moeten initiëren.
Certificering van een brandmeldinstallatie levert niet per definitie een “betere” installatie op. Certificering regelt dat een brandmeldinstallatie bestaat uit goedgekeurde apparatuur en wordt ontworpen en aangelegd door erkende/gecertificeerde bedrijven. Het proces tussen de start en finish (verstrekken certificaat) is voor alle betrokken partijen helder.
Zoals in elk vakgebied moet ook bij de branddetectiebedrijven de schoorsteen roken. De projecteringsdeskundige kan –en zal in sommige gevallen- bij het ontwerp van een brandmeldinstallatie (in aanbiedingsfase) de knelpunten herkennen en hierop de keuze van apparatuur aanpassen. Meestal heeft dit tot gevolg dat dit prijsverhogend werkt wat tot gevolg heeft dat deze keuze derhalve optioneel wordt aangeboden om niet bij voorbaad op basis van prijs uitgesloten te worden. Degene die betaalt bepaalt! (tot op zekere hoogte)
Het diploma projecteringsdeskundige kan worden behaald door voldoende studie en kennis van de NEN2535 aangevuld met enige praktische kennis. Het behalen van het diploma is echter nog geen garantie voor het juist functioneren en daarmee de theorie in de praktijk kunnen brengen binnen de doelstellingen van het diploma en de regelgeving. Het vak moet toch worden geleerd in de praktijk, waarbij “missers” ongetwijfeld zullen voorkomen.
De NEN2535 een slechte ontwerpnorm noemen lijkt me niet een reëel beeld. In opvolging van de NEN2535:1996 +A1 is indertijd (2007) een “groentje” (ontwerpnorm) gepubliceerd. Dit heeft geleid tot veel commentaar van o.a. branddetectiebedrijven in Nederland. Ikzelf heb hiervoor 9 pagina’s A4 aan commentaar ingediend bij NEN. Uit het feit dat het tot 2010 heeft geduurd voordat de gewijzigde norm van kracht is geworden zou kunnen worden geconcludeerd dat hier terdege aandacht aan is besteed.
Voorafgaand aan de keuze van detectie (brandgrootte) moet het doel van de brandmeldinstallatie worden beschouwd. Natuurlijk levert detectie met thermische detectie nauwelijks ongewenste/onechte meldingen op, maar levert een thermische detector een vroegtijdige brand op in een slaapvertrek….? Of accepteer je één of meer slachtoffers in de ruimte waar de brand ontstaat met behoud van de rest van bewoners of bouwwerk door thermische detectie toe te passen. Immers, uit onderzoek is herhaaldelijk naar voren gekomen dat de meeste slachtoffers vallen door de rook (vergiftiging/stikken of verlies van oriëntatie) en niet direct door het vuur/temperatuur. Bij de door de auteur genoemde “internationale standaardwerken” wordt het doel van de brandmeldinstallatie niet aangegeven.
De genoemde tweemelder afhankelijkheid is wel degelijk bekend in Nederland. Hierbij speelt in belangrijke mate ook weer het financiële aspect. Immers volgens NEN2535 moet het bewakingsoppervlak (en D-waarde) worden gereduceerd bij toepassing van tweemelder of tweegroepsafhankelijkheid, dus meer melders met daaraan gekoppeld hogere kosten.
Tweemelder-tweegroeps afhankelijkheid wordt vooral toegepast in situaties waarbij een ongewenste/onechte melding in ernstige mate overlast veroorzaakt of financiële schade. Denk hierbij aan de aansturing voor blusinstallaties, of afschakelen van automatische (productie)processen.
Het onnodig voorrijden van de rode auto’s met de blauwe lampen wordt vaak niet gezien als ernstige overlast of financiële schade. Ik herinner mij overigens een persbericht kortgeleden dat met de introductie van Meldkamer NoordNederland overschrijding van prestatie-eisen mbt ongewenste/onechte meldingen financiële gevolgen voor de veroorzaker kan hebben.
De brandweer heeft m.i wel degelijk mogelijkheden om sancties op te leggen. Indien vanuit het gebruiksbesluit een brandmeldinstallatie vereist is kan op basis van dit besluit een sanctie worden opgelegd mbt het gebruik /in gebruik nemen van het bouwwerk indien niet wordt voldaan aan artikel 2.2.1.
Voor mijzelf/onszelf sprekend kan ik zeggen dat wij wel degelijk in een aantal (ik weet er twee) gevallen naar de klant zijn teruggegaan om – na diverse inspanningen om het probleem op te lossen- aan te geven dat de keuze die indertijd gemaakt is niet de juiste is gebleken en dat we vervolgens de installatie hebben aangepast zodanig dat deze al weer lange tijd functioneert zoals in het beginstadium beoogd. In die gevallen waarbij de klant doelbewust de keuze heeft gemaakt op basis van prijs (en dus niet voor de optionele mogelijkheden heeft gekozen) is het aanpassen van de installatie natuurlijk een ander verhaal; de kosten hiervan komen voor rekening van eigenaar/gebruiker die deze in de meeste gevallen niet zomaar wil dragen!
Het is makkelijk om te roepen dat “de mensen die zich op dit moment projecteringsdeskundige mogen noemen” hun verantwoordelijkheid moeten nemen. De verantwoordelijkheid voor de totstandkoming van een brandmeldinstallatie, die binnen de gestelde prestatie-eisen -zoals vastgelegd in het Programma van Eisen- functioneert, is m.i. een gedeelde, dan wel gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Het branddetectiebedrijf maakt een aanbieding, al dan niet met opties, de eigenaar/gebruiker maakt een keuze, de brandweer geeft goedkeuring aan het opgestelde PvE, het branddetectiebedrijf maakt een ontwerp op basis van de aanbieding en het goedgekeurde Pve, het (erkende) installatiebedrijf of branddetectiebedrijf legt de installatie aan, stelt in bedrijf en certificeert, de beheerder brandmeldinstallatie beheert de installatie als gedelegeerd verantwoordelijke namens eigenaar/gebruiker.


J. Nieuwland

[Richard Visser]

Ik ga mee met het verhaal van Jan.....

Waar vaak het probleem ligt is dat we als projecteringsdeskundigen worden tegen gewerkt door de brandweer. Wij moeten ons aan allerlei normen en besluiten houden terwijl de brandweer hier gewoon van afwijkt.

Voorbeeld, een niet standaardruimte door lamellen, wij stellen een proefbrand voor en horen dan van de gebruiker dat de brandweer heeft gezegd dat het in orde is en dat een proefbrand achterweg kan blijven. Vervolgens komt er een inspectieinstelling en geeft een nee-conclusie omdat het geen standaard ruimte is en er een proefbrand had moeten plaatsvinden, vervolgens gaat de brandweer moeilijk doen over het feit dat er geen certificaat is.............

Laat de brandweer zich eens verdiepen in de normen en besluiten.

[Leon Rijsdijk]

Bravo meneer Nieuwland,

Ik kan me niet meer dan 110 procent bij u aansluiten genoemde voorbeelden heb ik ook b.v. rookdetectie in een psychiatrische kliniek te b.op.z helaas nr 1 in meldingen i n deze regio maar wanneer men gaat kijken hoeveel van deze meldingen had kunnen voorkomen worden door beter beheer kom je zeker op 75 procent uit.
Om nog maar niet inderdaad te kijken naar de echte meldingen die onder ongewent gezet worden, voorbeeld in deze kliniek zijn er in de badkamers ionisatie melders geplaatst ter plekke aangetoont dat deze niet zullen reageren op stoom in de vorm van een brandmelding, nou is de hobby daar om via deo de melder in alarm te zetten dus brw om de hoek melder kan niet in badkamer echter is dus al gebeurd dat men hetzelfde busje deo opzich zelf leeg spoot en vervolgens een aansteker erbij is dit dan ongewenst ofzo oplossing brandweer doormelding van deze melder eraf, echter mij is altijd geleerd bron bestreiding te doen dus pak eerst organisotorisch het probleem aan en begin met die deo in de melder te spuiten en niet direkt te roepen dat het aan de techniek ligt (kan ik zeer boos om worden).
Ik ben wel van mening dat er beter onderhoud en ook meer naar de klant tijdens dit onderhoud besproken kan en moet worden op het gebied van het voorkomen van de meldingen tenslotte nieuwbouw is het begin alleen in de loop van de tijd wil er nog wel eens bestemming van een ruimte veranderen.
Daarom kan ik me niet meer aansluiten dat dit een gezamelijke verantwoording is van ons allen zowel brandweer betere sanctie maatregelen als controle, branddetectie bedrijven beter overleg met eindgebruiker ook tijdens looptijd van de installatie, installatie bedrijven beter geschoold personeel voor aanleg, en vooral eindgebruiker die ookal kost dit geld problemen voor moet leggen bij de branddetectie bedrijven.
Verder ook ik ben nieuw als projecteringsdeskundige en ook ik zal heus nog wel eens op mijn bek gaan het is alleen hoe je dit achteraf oplost die maakt of je goed of niet bezig bent hoe werd het gezegd vergissen is menselijk aleen laat je klant niet in de kou staan er is meer dan alleen geld in deze wereld een goede naam en reputatie is zeker net zo belangrijk.

Met vriendelijke groet een pas afgestudeerde projectterings deskundige.

Ps gebruik je boeren verstand kom je een eind mee.

[Leon Rijsdijk]

Overigens na wat nader onderzoek naar dhr Lasker werd mijn vermoeden bevsestigd FSE opleiding en dit lijkt mij dan wel weer interessant om deze opleiding te volgen om toch ook te kijken via risico bepaling een object te beveiligen, dit neemt alleen niet weg dat ik het in grote lijnen niet eens bent met de uitspattingen van deze heer.

[Joachim Bolte]

@Leon,

wat meer zorg m.b.t. zinsbouw en punctuatie zou hebben voorkomen dat ik na 4 regels ophield met lezen.

[AB]

@ Richard,

Wat een domme, ongefundeerde en stigmatiserende opmerking dat de brandweer zich moet verdiepen in de normen. Nou kan ik niet voor alle brandweerkorpsen spreken maar als ik naar ons district kijk dan zijn er al 2 gediplomeerde projecteringsdeskundigen BMI. Daarnaast is een van ons 5 preventisten gediplomeerd projecteringsdeskundige sprinklerinstallaties en is er een momenteel bezig, na eerder al de FSE opleiding van Nieman in Zwolle te hebben gevolgd, met zijn afstudeer opdracht van de hogeschool in Groningen. En ter verduidelijking, ons district bevindt zich niet in de randstad!

En zo denk ik dat ieder korps en/of district, wellicht de kleineren uitgezonderd, over opgeleide projecteringsdeskundigen BMI beschikt.

Nou wil ik hier helemaal niet gaan 'zwarte pieten'. Maar zolang ik nog erkende BMI bedrijven heel gemakkelijk van de regeling zie afwijken door installatiewerk uit te besteden naar niet erkende bedrijven om toch maar een factuurtje te kunnen schrijven, of kleinere installaties met 15 tot 20 loze meldingen per jaar blijft certificeren, of zelf melders buiten de Dmaat projecteert, lasdozen ongegund en/of te veel toepast, of installaties helemaal niet her-certificeerd (zonder daarvan berichtgeving terug te koppelen), denk ik dat de branche misschien eerst zelf meer ruggengraat moet kweken.

Want een door een regelgeving afgeschermde markt is prima maar dan moet je daar zelf niet van afwijken als de neiging tot het willen kunnen schrijven van een factuurtje de overhand krijgt.

En ja, wij zijn niet zo snel met het opleggen van boetes misschien. Maar het uitgangspunt was dan ook niet dat een BMI installatie als dwangbuis gezien moet worden, maar als een middel om een bepaald veiligheidsniveau voor een bepaalde doelgroep/gebruikers te verkrijgen.

Als er al een boete opgelegd moet worden is dat mijns inziens ook al een direct verwijt naar het desbetreffende branddetectiebedrijf, of de gebruikers van het bouwwerk. En wanneer de gebruikers de veroorzaker zijn is dat wellicht ook weer een verwijt naar het branddetectiebedrijf. Want hebben zij dan een installatie ontworpen die goed aansluit bij het gebruik van het te bewaken bouwwerk, mede beschouwt in relatie tot het woongenot van de bewoners?

Persoonlijk vind ik het 'afschakelen' van bepaalde doelgroepen ook niet de juiste weg. Het is een gezamenlijk probleem waarvoor je dan ook gezamenlijk een oplossing moet zien te vinden. Onze ervaring is dat wanneer je er tijd in steekt en iedereen bereidwillig is, het aantal loze meldingen al flink gereduceerd kunnen worden.

[Paul Wendt]

Beste forumlezers,

Natuurlijk mogen we niet alle preventisten over dezelfde kam scheren. Maar dat geldt ook voor erkende branddetectiebedrijven. Met ruime ervaring in dit vak, zowel als preventist als in het bedrijfsleven, kan ik een memorystick vol schrijven met wat ik allemaal heb meegemaakt. De illusie dat een diploma staat voor vakmanschap kan ik iedereen meteen ontnemen. Het projecteren volgens de projecteringsrichtlijnen van de NEN2535 geeft niet altijd zekerheid! Er zijn talloze situaties waar de norm niet in staat voor datgene wat we mogen verwachten van een veiligheidsinstallatie. Om maar te zwijgen over het "hanegedrag" onder preventisten (recente sluiting Hotel Den Helder).
Er zijn preventisten die alles beter weten terwijl we ook allemaal weten dat er brandweermensen rondlopen die statistisch gezien nooit een brand zullen meemaken, niet eens een proefbrand. Overigens betekent dat niet dat zij per definitie een slechte preventist zijn.

Branddetectie is een vak! En net als autorijden geeft een rijbewijs nog geen zekerheid dat iemand een goed chauffeur is.
Zo noemt de norm storingsfactoren die de detectie zouden kunnen beïnvloeden. Maar concrete oplosingen worden nauwelijks normtechnisch gegeven. En daar komt de vakmanschap om de hoek kijken van de preventist en het branddetectiebedrijf.

P. Wendt
FireSafety Design

[s vreeman]

Nog los van het feit dat de examens meer weg hebben van 'hoe kan ik zo snel mogelijk een projectering maken die past binnen de NEN' dan dat getoetst wordt of iemand iets echt snapt van de problematie en antwoord kan geven op de vraag 'hoe kan ik op een goede manier een brand tijdig detecteren in de gegeven situatie bij het gegeven gebruik'.

Een brandmeldinstallatie is meer dan de 'D-maat'. Optische melders in een keuken is gewoon stom (wat is het doel van de melding: tijdig melden van een brand in die keuken zodat met name de andere subbrandcompartimenten tijdig ontruimd worden), optische melders bij de ingang van een koelcel: net zo 'niet handig' etc...

Certificering geeft geen garantie op kwaliteit, temeer omdat ook diverse inspectie-instellingen nog wel eens hun eigen inspectieplan niet lezen en al helemaal vergeten het UPD te lezen...

Tja, om dan de brandweer de schuld te geven.....

[Richard Visser]

Beste AB,

Je voelt je dus aangeproken....